Subject-matter jurisdiction (competent court by subject)
Bir davanın konusuna ve niteliğine göre hangi tür mahkemede görüleceğini belirleyen, kamu düzenine ilişkin yargılama kuralıdır.
Tüm terimlerGörevli mahkeme, bir davanın konusuna göre hangi tür mahkemede görüleceğini ifade eder. Malvarlığı ve şahıs varlığı davalarında genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir; sulh hukuk, asliye ticaret, iş, aile, tüketici ve kadastro mahkemeleri ise kanunla belirlenen dava türlerine bakar.
Görev kuralları kamu düzenindendir: taraflar anlaşarak görevi değiştiremez ve mahkeme, görevsizliğini yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetir. Görevsizlik kararı üzerine dosya, talep hâlinde görevli mahkemeye gönderilir; kanuni süre içinde başvurulmazsa dava açılmamış sayılır.
Kira uyuşmazlıklarının sulh hukukta, ticari davaların asliye ticarette görülmesi gibi ayrımlar, davanın en başında doğru belirlenmelidir; yanlış mahkemede açılan dava zaman ve masraf kaybına yol açar. Tereddütlü durumlarda uyuşmazlığın niteliğine ilişkin içtihatların taranması gerekir.
Yetkili mahkeme ile karıştırılmamalıdır: yetki davanın hangi yerdeki mahkemede görüleceğini, görev ise hangi tür mahkemede görüleceğini belirler.
Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.