Mücbir sebep
Force majeure
Borçlunun kontrolü dışında gerçekleşen, öngörülemeyen ve kaçınılamayan, borcun ifasını imkânsız kılan olağanüstü olaydır.
Tüm terimlerMücbir sebep, borçlunun faaliyet alanı dışında gerçekleşen, öngörülemeyen ve kaçınılması mümkün olmayan, borcun ihlaline mutlak biçimde yol açan olağanüstü olaydır. Deprem, sel, savaş ve genel salgın hastalıklar tipik örnekleridir.
Mücbir sebep, kusuru ortadan kaldırdığı için borçluyu gecikme ve ifa etmeme sorumluluğundan kurtarabilir. İfa sürekli olarak imkânsızlaşmışsa borç sona erer; imkânsızlık geçiciyse ifa, engel ortadan kalkana kadar ertelenir. Ticari sözleşmelerde taraflar çoğu zaman hangi olayların mücbir sebep sayılacağını ve bildirimin nasıl yapılacağını özel bir maddeyle düzenler.
Her zorluk mücbir sebep değildir: maliyet artışı, döviz kuru dalgalanması veya tedarik güçlüğü kural olarak bu kapsama girmez; bu tür hâller ancak sözleşmenin uyarlanması tartışmasına konu olabilir.
Aşırı ifa güçlüğü ile karıştırılmamalıdır: mücbir sebepte ifa imkânsızlaşır, aşırı ifa güçlüğünde ise ifa mümkün olmakla birlikte katlanılamaz ölçüde ağırlaşır.
Kanun dayanağı
- TBK m.136
- TBK m.138
Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.