Borçlar ve sözleşmeler

Yanılma (hata)

Mistake (error)

Bir sözleşme kurulurken tarafın iradesinin, esaslı bir konuda gerçekle bağdaşmayan yanlış bir kanı nedeniyle sakatlanmasıdır.

Tüm terimler

Yanılma, klasik adıyla hata, bir tarafın sözleşmeyi gerçek durumu bilmeden, yanlış bir kanının etkisiyle yapmasıdır. Yanılma esaslıysa, yanılan taraf sözleşmeyle bağlı olmadığını ileri sürebilir; sözleşme onun yönünden iptal edilebilir hâle gelir.

Kanun esaslı yanılma hâllerini örneklerle belirlemiştir: sözleşmenin niteliğinde, konusunda, karşı tarafın kimliğinde veya edimin kapsamında yanılma bunların başında gelir. Antika sanılarak alınan sıradan bir eşya ya da yüzölçümü çok farklı çıkan bir arsa, uygulamadaki tipik örneklerdir. Yalnızca saikte, yani iç dünyadaki beklentide yanılma kural olarak esaslı sayılmaz.

İptal hakkının, yanılmanın öğrenilmesinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde kullanılması gerekir. Yanılan taraf, dürüstlük kuralına aykırı biçimde bu hakka dayanamaz ve kusuruyla yanılmışsa karşı tarafın zararını gidermek zorunda kalabilir.

Karıştırılmaması gereken

Aldatma ile karıştırılmamalıdır: yanılmada taraf kendiliğinden yanlış kanıya kapılır, aldatmada ise bu yanlış kanı karşı tarafça kasıtlı olarak yaratılır.

Kanun dayanağı

  • TBK m.30
  • TBK m.39

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.