Borçlar ve sözleşmeler

Genel işlem koşulları

Standard terms (general terms and conditions)

Bir tarafın çok sayıda benzer sözleşmede kullanmak üzere önceden ve tek yanlı hazırladığı, müzakere edilmeyen sözleşme hükümleridir.

Tüm terimler

Genel işlem koşulları, bir sözleşme yapılırken düzenleyen tarafın, ileride çok sayıda benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden ve tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu hükümlerdir. Banka kredi sözleşmeleri, sigorta poliçeleri, abonelik ve üyelik sözleşmeleri bu koşulların tipik kullanım alanlarıdır.

Kanun, müzakere gücü zayıf olan tarafı korumak için üç aşamalı bir denetim öngörür. Karşı tarafın varlığından haberdar edilmediği veya içeriğini öğrenme imkânı bulamadığı koşullar yazılmamış sayılır. Açık olmayan hükümler düzenleyenin aleyhine yorumlanır. Dürüstlük kuralına aykırı biçimde karşı taraf aleyhine denge bozan hükümler ise geçersizdir.

Bu denetim yalnızca tüketicilere değil, tacirler arasındaki sözleşmelere de uygulanır; bu yönüyle Türk hukukundaki koruma geniş kapsamlıdır.

Karıştırılmaması gereken

Sözleşmenin bireysel hükümleriyle karıştırılmamalıdır: taraflarca gerçekten müzakere edilmiş maddeler genel işlem koşulu denetimine tabi değildir.

Kanun dayanağı

  • TBK m.20-25

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.