Ceza hukuku

Zorunluluk hâli

State of necessity

Failin, kendisine veya başkasına yönelen ağır ve muhakkak bir tehlikeden korunmak amacıyla ve orantılı biçimde işlediği fiilden dolayı kusurlu sayılmamasını sağlayan hukuki kurumdur.

Tüm terimler

Zorunluluk hâlinin kabulü için tehlikenin ağır ve muhakkak olması, faile bilerek yol açılmamış bulunması, başka türlü korunma olanağının bulunmaması ve kullanılan aracın tehlikenin ağırlığıyla orantılı olması aranır. Tehlike yalnızca failin değil üçüncü kişinin hak ve menfaatlerine yönelik de olabilir. Koşullar gerçekleştiğinde faile ceza verilmez. Buna karşılık kurumun ceza sorumluluğunu kaldırması, doğan zararlar bakımından hukuk mahkemesinde tazminat sorumluluğunun ayrıca değerlendirilmesine engel oluşturmaz.

Sınırın aşılması

Zorunluluk hâlinde sınırın taksirle aşılması hâlinde, fiil taksirli suç olarak tanımlanmışsa faile indirilmiş ceza verilir. Mazur görülebilecek heyecan, korku veya telaşla sınırın aşılmasında cezasızlık ise meşru savunma bakımından öngörülmüştür.

Kanun dayanağı

  • TCK m.25, TCK m.27

Sözlükteki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Terimlerin somut olaydaki anlamı ve sonucu dosyanın ayrıntılarına göre değişir.